Zasięg
Zasięg
redakcja
Redakcja
Ogłoszenia
Ogłoszenia
Reklama
Reklama
Najbliższe wydanie Kuriera Południowego ukaże się 27 stycznia 2023**Najbliższe wydanie Kuriera Południowego ukaże się 27 stycznia 2023**Najbliższe wydanie Kuriera Południowego ukaże się 27 stycznia 2023**


wydanie piaseczynsko-ursynowskie (nr 920), 2022-10-14
Powstańcze losy artystów i Wielkopolan

PIASECZNO Agnieszka Cubała, mieszkanka Piaseczna, napisała już w sumie 10 książek o Powstaniu Warszawskim. Niedawno ukazały się jej dwie najnowsze publikacje poświęcone tej tematyce – tym razem dedykowane udziałowi artystów i Wielkopolan w bohaterskim zrywie obrońców stolicy z 1944 roku


Książka „Artyści '44”, mająca swoją premierę 27 lipca, przedstawia losy gwiazd kina, teatru i estrady w Powstaniu Warszawskim - ludzi sztuki, którzy stali się żołnierzami i żołnierkami, walczyli z bronią w ręku i służyli, dając koncerty oraz organizując przedstawienia.
- Wielu po prostu próbowało przeżyć i ochronić swoich bliskich – mówi Agnieszka Cubała. - Tracili przyjaciół, rodziny, dzieci. Byli świadkami zniszczenia ukochanych miejsc. Ich losy są tak różne, jak i ich artystyczne talenty i barwne osobowości.
W książce poznamy powstańcze losy, między innymi: Adama Brodzisza, Małgorzaty Damięckiej-Lorentowicz, Mieczysława Fogga, Aliny Janowskiej, Stefana Kisielewskiego, Marii Kownackiej, Ireny Kwiatkowskiej, Andrzeja Łapickiego, Zdzisława Maklakiewicza, Jeremiego Przybory, Ludwika Solskiego, Danuty Szaflarskiej, Władysława Szpilmana i Krystyny Zachwatowicz-Wajd.
W „Artystach '44” nie brakuje również wątków piaseczyńskich. Autorka opisuje w swojej książce historie dwóch postaci. Jerzy Sulima-Jaszczołt, ps. Florian, to urodzony w Piasecznie aktor filmowy i teatralny, śpiewak operetkowy i rewiowy, dyrygent, który podczas Powstania uczestniczył w walkach batalionu „Kiliński” i poległ w Śródmieściu przy ulicy Widok 18. Bohdan Korzeniewski, ps. Bogdan, to z kolei pisarz, teatrolog, autor inscenizacji, adaptacji, tłumacz sztuk teatralnych, związany z BIP KG AK. Podczas Powstania nie mógł dotrzeć na punkt koncentracji, dlatego nie uczestniczył bezpośrednio w życiu kulturalnym walczącej stolicy, choć w okresie okupacji odgrywał w nim niezwykle ważne role. Przebywał w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie ratował księgozbiór, a podczas okupacji i po wojnie uczestniczył w wielu procesach aktorów oskarżonych o kolaborację (głównie za granie w teatrach jawnych, niemieckich i filmach propagandowych) - najczęściej występował w roli oskarżyciela.
Poruszenie przez Agnieszkę Cubałę kwestii roli Wielkopolan w walkach o stolicę może być dla wielu słabiej obeznanych z zagadnieniem dość zaskakujące. Jak się jednak okazuje, Powstanie Warszawskie to temat bliski wielu Wielkopolanom. Ma to związek z faktem, że podczas II Wojny Światowej, w wyniku wysiedleń z tzw. Okręgu Rzeszy Poznań (niem. Reichsgau Posen) i Kraju Warty (niem. Reichsgau Wartheland), niejedna rodzina przymusowo przeprowadziła się do stolicy. Miasto stało się również destynacją konspiratorów poszukiwanych przez gestapo i osób prześladowanych za propolską działalność w okresie dwudziestolecia międzywojennego.
- To dlatego Wielkopolanie stanowili tak liczną grupę uczestników Powstania Warszawskiego – wyjaśnia autorka. - Odnajdujemy wśród nich dowódców obwodów, zgrupowań, batalionów czy kompanii, sanitariuszki i łączniczki oraz wielu harcerzy Chorągwi Wielkopolskiej, którzy w naturalny sposób włączali się w działalność stołecznych Szarych Szeregów i stali się żołnierzami tzw. batalionów harcerskich, uczestnicząc najpierw w akcjach sabotażowo-dywersyjnych, a następnie już w bezpośredniej walce z wrogiem.
Nie sposób nie wspomnieć również o roli wielu wybitnych lekarzy wielkopolskich, sportowców i przedstawicieli świata kultury związanych z Wielkopolską, jak choćby wybitna pisarka Maria Dąbrowska.
Także w „Wielkopolanach '44” pojawia się wiele postaci związanych Piasecznem i okolicami. Do czołowych należą, między innymi, płk. Marian Bródka-Kęsicki, ps. Leon, Grzegorz - dowódca 5. rejonu „Gątyń” (Piaseczno), a także batalionu „Krawiec” oraz por. Stanisław Milczyński, ps. Gryf, dowódca oddziału należącego do 5. Rejonu „Gątyń” (Piaseczno), działającego podczas okupacji na terenie Piaseczna, Lasu Kabackiego i Wilanowa.
- Jednostka ta uczestniczyła w akcjach dywersyjnych – zdradza Agnieszka Cubała. - Wykonywała także wyroki na agentach i konfidentach gestapo.
Podczas powstania porucznik na początku działał wraz ze swoimi podkomendnymi na terenie między Piasecznem a Lasem Kabackim, patrolując również Kierszek, Karolinów, Julianów. Następnie przeszedł do Lasów Chojnowskich, w których na terenie tzw. Rzeczpospolitej Chojnowskiej nastąpiła reorganizacja oddziałów powstańczych. W dalszej kolejności uczestniczył w nieudanym natarciu na Wilanów, skąd - wraz ze swoim oddziałem przedarł się do walczącej Warszawy - na Czerniaków, Sadybę i Mokotów. Tu został ciężko ranny, ale pomimo tego zdołał ewakuować się kanałami do Śródmieścia.
- Jego życiorys jest tak bogaty, że z łatwością mógłby posłużyć za kanwę scenariusza filmu sensacyjnego – dodaje autorka.
W książce odnajdujemy również dwóch żołnierzy Samodzielnego Batalionu Narodowych Sił Zbrojnych im. Czesława Mączyńskiego, a następnie Kompanii Leśnej, im. Szarego. Pseudonim jednego z nich jest nawet wyryty w miejscu pamięci znajdującym się na Zimnych Dołach. Należą do nich: Ryszard Popis, ps. Cygiel (poległy na Zimnych Dołach) oraz Bogdan Terlikowski, ps. Podlaski, Mariusz.

Grzegorz Tylec
Brak komentarzy

dodaj komentarz
komentarz będzie widoczny po akceptacji przez administratora
nick:
Komentarz:

wprowadź liczbę z obrazka pomniejszoną o "jeden":         

Wydanie:
PIASECZYŃSKO-URSYNOWSKIE
· Wystawa prac Tamary Łempickiej będzie czynna do marca
· Inicjatywa doceniona
· Świąteczna atmosfera zapanowała na kolejce
· Zjednoczeni w śpiewie
· Niezwykła sztuka Leokadii Nastały
· Oddali hołd wielkiemu pisarzowi
· Jesień zapukała do drzwi
· Cichosza w Bibliotece
· Duety Altówkowe Michała Zaborskiego
· Powstańcze losy artystów i Wielkopolan
· Rusza Musica Classica
· Trwa otwarcie kultury w Nowej Iwicznej
· Ptasia Pasja Krzysztofa Kosika
· Ukraińskie pejzaże i nie tylko
· Lokalni artyści na rynku
· Filmowy świat Maklaka
Wydanie:
PRUSZKOWSKO-GRODZISKIE
· W Centrum Kultury wystąpi Zazula
· Piękna filia biblioteki
· Nocowanki, czyli nocą w bibliotece
· Bogusław Morka zaśpiewał kolędy i przebój Franka Sinatry
· Mariusz Szczygieł o „lasce nebeskiej”
· Młodzi plus książki, czyli Festbook
· Festiwal pełen wzruszeń
· Pięknymi głosami o niepodległości
· Oszukane i okaleczone
· Poczuj się jak żołnierz Piłsudskiego
· Twórz historię po swojemu
· Muzyka najwyższych lotów
· Karawana pełna sztuki
· Biblioteka zachęca do czytania latem
· Historia, która nadaje się na książkę
· Podkowa już dziś otworzy ogrody
Wydanie:
OTWOCKIE
· „Kolacja dla głupca” Wiązowski Teatr Muzyczny
· Teatrzyk nieDuży, ale z sukcesami
· Piersi, Margaret, Poparzeni Kawą – będzie się działo na Targowisku
· Będzie wystawa o historii Warki
· Kolejny udany „Wieczór z Kulturą”
· Benefis Morki
· Kultura – najcenniejszy eksponat Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego
· 100-lecie Danuty Szaflarskiej
· Kolędowanie z Moderato
· Koncert kolęd
· Orszak Trzech Króli w Warce Zwycięska bitwa aniołów z diabłami
· Na ludową nutę, czyli Święto Kultury Regionalnej
· Huknął puzonem, no i tak to się zaczęło...
· Festiwal Pieśni Sakralnej
· Kazimierz Kochański w Domu Literatury
· Pułaski zaprasza
© 2005-2023  Kurier poludniowy    •    Wszystkie prawa zastrzeżone    •    projekt i wykonanie: iQuest